Adres
  • Ordu Bulvarı Cad. No:22/1A
    Genelioğlu Apt Afyonkarahisar

Jinekolojik Muayeneye Nasıl Gelinmeli?

JİNEKOLOJİK MUAYENE

Evli ya da bekar tüm kadınların ideali altı ayda bir, en azından yılda bir kadın doğum muyenesinin yapılması olası hastalıkların önlenmesi, erken tanısı ve tedavisinde çok önemlidir.

Gelişen ve değişen dünya ile beraber teknoloji hayatımızı yönlendirmekte ve değiştirmektedir. Teknoloji tıp biliminde yeni ufuklar açmış hastalıkların tanı ve tedavisinde oldukça fazla bir şekilde kullanılmaktadır. Fakat en yeni teknolojik cihazlar bile bir hastalığın tanısında anamnez(hastanın hastalığı ile ilgili öyküsü) ve muayene kadar değerli değildir.

İlk kez bir jinekoloji muayenesinden geçecek kadınlar haklı olarak korku ve merak duyabilirler. Bu korku yüzünden bir gece öncesinden uykusuz kalan ya da muayene olmayı sürekli erteleyen çok sayıda kadın vardır. Bu yazıyı okuduktan sonra muayene esnasında sizi neleri beklediğini öğrenecek ve daha az tedirginlik duyacaksınız.

Jinekolojik muayenenin sizin sağlığınızı korumak veya var olan bir sorununuza açıklık getirmek açısından önemli bir olay olduğu bilinciyle doktorla konuşur ve aklınıza takılan soruların hepsini rahatça sorarsanız jinekolojik muayeneden üst düzeyde fayda sağlamış olursunuz. Kadın Doğum muayenesinin kadınlar için çoğu zaman sıkıntılı bir olay olduğunu biliyoruz ve sizi anlıyoruz. Kendimizi sizin yerinize koyuyor endişelerinizi ve stresinizi anlayabiliyoruz. 

Örneğin genital bölgenizdeki belkide sizin önemsemediğniz ufak bir ülser(yara) çok ciddi bir kronik hastalığın (Behçet hastalığının) belirtisi olabilir veya genitel bölgenizde belkide önemsemediğniz sürekli kaşıntılı bir bölge bir kanser dokusu olabilir. 

Son derece önemli muayne bulgularını elde etmek için hastanın mümkün olduğunca rahatlamış, hekiminde anlayışlı ve sabırlı olması gerekir. 

 

KADIN DOĞUM MUAYENESİNE NE ZAMAN GİDEBİLİRİM?

Acil bir durum VARSA ise hemen gelmenizi öneririz. 

Jinekolojik muayene adet döngüsünün hangi gününde yapılır?

Jinekolojik muayene genellikle adet kanamasının olmadığı bir zamanda gerçekleştirilir. Ancak bazı durumlarda ve özellikle de kasık ağrı, aşırı kanama gibi durumlarda bu kurala uyulamayabilir. Gerekli olan her durumda ve özellikle de acil durumların aydınlatılabilmesi için kanamalı olunan durumlarda da dahil her zaman jinekolojik muayene yapılabilir.

Jinekolojik muayene esnasında doktorunuzun sizden beklediği, sorulara açık ve net cevap vermeniz ve sağlığınızı ilgilendiren ayrıntıları gizlememenizdir. Muayene odasında doktorun elde ettiği bilgiler onun hiç kimseyle ve hatta özel durumlar dışında meslektaşları ile bile paylaşmadığı sırlardır.

 

Jinekolojik muayene doktorun sorduğu bazı sorularla başlar (anamnez):

Bu sorular son adet tarihi, şu andaki şikayet, adet döngüsünün düzeni, geçirilmiş hastalıklar, ailevi hastalıklar, kullanılan korunma yöntemi, vajinal akıntı, idrar yolu problemleri, ilişkide yaşanan problemler, genital bölgede kitle olup olmadığı, tüğlenme problemi olup olmadığı, meme problemleri, barsak alışkanlıkları ve varsa daha önce yaşanan gebelikler ile ilgili sorular ve diğer bazı sorulardır.

Bu nedenle yanınızda kullanmakta olduğunuz ilaçları, varsa önceki ameliyat ya da müdahale ile ilgili belgeleri, önceden yapılmış önemli tetkikleri getirmeyi unutmayınız.  

 

Jinekolojik muayene (pelvis değerlendirmesi):

Sorulardan sonra doktor pelvik muayeneye geçer. Pelvik muayene mesane boşken yapılır. Siz jinekolojik muayene masasına yatarsınız ve muayene masasının özelliğine göre bacaklarınızı ya da ayak tabanlarınızı masanın özel yerlerine yerleştirmeniz istenir. Hastanın bu şekilde durmasına tıp dilinde "litotomi pozisyonu" adı verilir. Bu masaya yatmanın sizin için sıkıntılı olduğunu biliyoruz ama kadın doğum muayenesinin en iyi bu şekilde yapılabildiğini bilmenizi istiyoruz.

Muayenenin ağrısız olabilmesi ve genital sistem hakkında üst düzeyde bilgi edinilebilmesi için idrar torbasının boş, karnınızı gevşetmiş ve belinizi masaya tümüyle yaslamış olmanız gerekir. Bunun için gerekirse doktorunuz bir süre bekler. Bu gevşeme gerçekleştiğinde muayene tamamen ağrısız olacaktır.

 

Pelvik muayene şu şekilde seyreder:

  • Jinekolojik muayenede doktorunuz öncelikle dış genital bölgenizi dikkatlice gözden geçirir. Karnınızın alt kısmına bakarak burada olan ameliyat izlerini not eder. Daha sonra her iki elini kasık bölgelerine yerleştirerek burada lenf bezi büyümesi olup olmadığını araştırır. Dış genital sistemi (vulva) gözle inceler ve varsa patolojileri saptar. Daha sonra dış dudakları her iki elle aralayarak yukarıdan aşağı klitoris, uretra girişi, kızlık zarı ve artıklarınında varolan patolojileri ve varsa doğum esnasında oluşan hasarları not eder.
  • Daha sonra bakire değilseniz jinekolojik muayenede vajinal spekulum denen alet (metal ya da plastik olabilir) dikkatlice vajinaya yerleştirilir. Bu esnada doktor vajinayı tümüyle inceleme imkanı elde eder. Var olan akıntının niteliği not edilir. Daha sonra spekulum biraz daha derine itilerek rahimağzı gözlenir. Burada erozyon ("yara"), doğuma bağlı yırtık, varsa enfeksiyon belirtileri not edilir.
  • Jinekolojik muayenede tarama zamanı geliş ise papsmear alma çubuğu ile numune alınabilir.  Pelvik muayene esnasında eğer kanama yoksa papsmear rutin olarak, hiç bir patoloji saptanmasa bile tarama amacıyla alınır. Bu esnada papsmear fırçası rahim ağzına yerleştirilerek birkaç kez döndürülür. Böylece rahim ağzı içi ile rahimağzı-vajina birleşim yeri arasından hücre numunesi toplanır. Fırça dışarı çıkarılarak özel bir cam üzerine yayılır ve hemen özel bir sprey sıkılarak işleme tabi tutulur. Papsmear için örnek alınması işlemi doktordan doktora değişmek üzere çeşitli yapılarda çubuklar kullanılarak gerçekleşir. Bu işlem her zaman ağrısızdır. Bazı durumlarda numune alınması sonrasında birkaç damla kanamanız olabilir. Doktorunuz aksini söylemediği sürece bu tamamen normal kabul edilir. Muayene esnasında gerekli bazı durumlarda vajinal kültür için numune de alınabilir. Vajinal kültür, ucu pamuklu bir çubuğun vajinanın çeşitli bölgelerine ve rahim ağzına değdirilerek bu bölgeden numune alınması işlemidir.Daha sonra spekulum bulunduğu yerden yavaşça çıkarılır. Çıkarma esnasında mesane sarkması (sistosel) veya rektosel (kalınbağırsak sarkması (rektosel) gibi doğumlara bağlı olarak gelişmiş sarkmalar varsa not edilir.​
  • Daha sonra elle muayene aşamasına geçilir.

Pelvik muayenenin son aşaması elle yapılan muayenedir. Doktor bir elinin işaret ve orta parmağını vajinaya yerleştirir, diğer elini de karın alt kısmına bastırır. Bu incelemede ilk önce iki el arasında kalan rahimin büyüklüğü, kıvamı, varolan rahime ait kitleler ve rahimin duruş şekli (öne dönük, ters) not edilir. Doktor bu aşamada rahim ağzını ileri geri ve yanlara doğru hareket ettirir ve bu hareketin ağrıya yol açıp açmadığını değerlendirir (Bu esnada az miktarda ağrı duyulması normal kabul edilebilirken aşırı ağrı duyulması enfeksiyon ya da dış gebelik habercisi olabilir). Daha sonra doktor sol elini mesane üzerine yerleştirerek bastırma esnasında ağrı olup olmadığını kontrol eder (ağrı olması sistit belirtisi olabilir). Takiben doktor sağ elini ilk önce vajinanın yan duvarına doğru getirerek sağ yumurtalık ve çevresindeki yumuşak dokular hakkında bilgi edinir. Burada muayene esnasında bölgede kitle olup olmadığı kontrol edilir. Bölgede bastırmakla aşırı ağrı olması enfeksiyon habercisi olabilir.Aynı işlem sol yumurtalık bölgesinde de tekrarlanır ve pelvik muayene tamamlanmış olur.  

  • Elle muayenenin rektovajinal adı verilen özel bir şekli de mevcuttur.

Bazı doktorlar bu incelemeyi rutin olarak yaparlarken bir kısmı bunu yalnızca özel durumlarda uygularlar. Bazı durumlarda elle muayene işleminde doktor bir parmağını vajinaya diğer parmağını rektum bölgesine yerleştirerek değerlendirme yapar. Rektovajinal değerlendirme adı verilen bu muayene ciddi enfeksiyon veya kanser şüphesinde uygulanan bir incelemedir. Bazı doktorlar ise bu incelemeyi rutin olarak yaparlar.

 

Bakirelerde muayene :

Bakire olan bir kadın jinekolojik muayeneye daha da çekinerek gelir. Hatta bazı kadınlar önceden doktoru ya direkt arayarak, ya da doktora muayene olmuş kişilerden bilgi toplayarak bu doktorun muayene yerine ultrasonografiyle değerlendirme yapıp yapmadığını araştırırlar. 

 

Çoğu durumda idrar torbası dolu durumda iken yapılan bir ultrason incelemesi yeterli olur.

​Bakire bir kadının muayenesinde spekulum muayenesine kadarki aşamalar aynıdır. Spekulum muayenesi aşaması atlanır. ancak bazen karından ultrasonun yetersiz kaldığı durumlarda rektal (makattan) çift elle muayene amacıyla sağ işaret parmağı vazelinle kayganlaştırıldıktan sonra rektuma yerleştirilir ve sol el de karın alt kısmına yerleştirilir. Vajinal muayenedeki bilgilerin tümü bu muayenede elde edilir. Bu muayene hafif rahatsızlık verici olmasına karşın çok önemli bilgiler vermesi nedeniyle yapılmasında fayda vardır.

 

ULTRASON NASIL YAPILACAK?

Eğer bekarsanız ve cinsel ilişkiniz olmamışsa ultrason karnınızdan yapılır, daha iyi bir değerlendirme için idrara iyice sıkışık olmalısınız.

Diğer hastalara vajinal ultrason yapılır. Bu teknikle yapılan ultrason ile rahim ve yumurtalıklarınız daha iyi değerlendirilir. Vajinal ultrason jinekolojik muayene masasında veya normal bir muayene yatağında vajinaya ince ultrason probunun yerleştirilmesi ile yapılır. Ağrısız bir işlemdir. Vajinal ultrasonun gebeliğe bir zararı yoktur. Vajinal ultrason yapılırken mesaneniz boş olmalıdır.

Evli ya da bekar tüm kadınların ideali 6 ayda bir en azından yılda bir kadın doğum muyenesinin yapılması olası hastalıkların önlenmesi, erken tanısı ve tedavisinde çok önemlidir.

 

 

 

Sayfamızı Paylaşın